په کالیفورنیا کې د کارکوونکو د حقوقو او خوندیتوب د لوړولو لپاره د نوو قوانینو مجموعه
حداقل دستمزد کارگران به ۱۶.۵ افزایش یافت
15 جدی 1403
پرچم ایالت کالیفرنیا. عکس: برگفته از وب سایت موزیم کاپیتول
توسط: فیصل کریمی
کالیفورنیا د ۲۰۲۵ کال د جنورۍ له لومړۍ نیټې څخه د نوو کاری قوانینو مجموعه نافذوی، چې موخه یې د کارکوونکو خوندیتوب، رفاه او حقوق لوړول دی. دا قوانین، چې د ایالت د والی گاوین نیوسام له لوری لاسلیک شوی، د معاصر کاری سکتور مهم چیلنجونه په نظر کې نیسی او د کارکوونکو د لا زیاتې محافظت سبب ګرځی.
د والی گاوین نیوسام څرګندونې والی گاوین نیوسام وویل:
“د کالیفورنیا نوی قوانین د نن ورځې له مهمو او نوو چیلنجونو سره مخامخ مقابله کوی، له کوچنی کاروبارونو څخه د جرمونو مخنیوی څخه نیولې، تر دې پورې چې ستاسو د ډیجیټل هویت ساتنه وکړی. موږ د ایالتی قانون جوړونې مجلس سره په ګډه کار کوو، د عامه خوندیتوب پیاوړتیا، د نویو استوګنیزو واحدونو جوړولو او د ټولنو لپاره د لا زیاتې مرستې چمتو کولو ته ژمن یو. دا عملی اصلاحات د هغو مسایلو ملاتړ کوی چې د خلکو لپاره مهم دی، او په عین حال کې د ټولو کالیفورنیاوالو لپاره نوی فرصتونه برابروی.”
د نوروز خبرپاڼه
د نوی قوانینو جزئیات د کالیفورنیا ایالت رسمی ویبسایټ لیکلی چې دا نوی قوانین په ځانګړې توګه د کارکوونکو لپاره د مهمو تغیراتو لامل ګرځی. دا قوانین د لږ تر لږه معاش لوړوالی، د تبعیض ضد تدابیر، د تادیه شوې رخصتۍ (Paid Leave) پراخوالی، او د کارګرانو د اتحادیو د تنظیم په اړه د کارفرمایانو د پالیسۍ مهم بدلونونه شاملوی.
د تبعیض ضد قانون د کالیفورنیا د نوو قوانینو له مخې، کارفرمایان نور نشی کولای د کارکوونکو پر وړاندې د دوو یا زیاتو محافظتشویو ځانګړتیاوو لکه نژاد او جنسیت له مخې تبعیض وکړی. دا بدلون دا معنا لری چې که یو کارکوونکی هم د یوې ځانګړې اقلیت برخه وی او هم ښځه وی، کارفرما نشی کولای د هغې پر وړاندې تبعیض وکړی.
د غیر ضروری موټر چلولو جواز اړتیا لغوه کول د SB 110۰ قانون له مخې، کارفرمایان نور نشی کولای له کارکوونکو څخه د موټر چلولو جواز وغواړی، پرته له دې چې موټر چلول د دندې اساسی برخه وی. دا قانون د غیر ضروری غوښتنو له امله رامنځته شویو تبعیضونو د له منځه وړلو کې مرسته کوی.
د رخصتیو حقوق او قانونی ملاتړ کارفرمایان باید د هغو کارکوونکو پر وړاندې تبعیض یا تلافی ونه کړی چې د محکمې د احضاریې یا حقوقی پروسو د ترسره کولو له امله رخصتی اخلی. همدارنګه، کارفرمایان باید د هغو کارکوونکو د تبعیض یا تلافۍ مخه ونیسی چې د کورنی تاوتریخوالی، جنسی تېری یا ځورونې له امله رخصتی اخلی. دغه کارکوونکی حق لری چې د محکمې د خوندیتوب حکم ترلاسه کولو، مشورې یا د کورنی تاوتریخوالی د پناهځایونو د خدماتو لپاره له کار څخه رخصتی واخلی.
د جبری غونډو منع کول د ۲۰۲۵ کال د جنورۍ له ۱ نېټې څخه، د کالیفورنیا کارفرمایان نور نشی کولای چې د کاری ساعتونو پر مهال د سیاسی، مذهبی یا اتحادیوی تنظیماتو په اړه جبری غونډې راوبولی. که چیرې کارفرمایان دا قانون تر پښو لاندې کړی، نو هر تخلف لپاره ممکن د هر کارکوونکی په سر ۵۰۰ ډالر جریمه شی.
د فریلنس کارکوونکو ملاتړ د نوی قانون له مخې، کارفرمایان مکلف دی چې د فریلنس کارکوونکو مزد په قرارداد کې ټاکل شوې نېټه یا د پروژې له بشپړېدو ۳۰ ورځې وروسته ورکړی. همدارنګه، کارفرمایان باید د فریلنس کارکوونکو لپاره یو لیکلی قرارداد امضا کړی او دا سند باید لږ تر لږه څلور کاله وساتل شی. که چیرې فریلنس کارکوونکو ته مزد ورنه کړل شی، هغوی کولی شی محکمې ته شکایت وکړی او د وکیل د لګښتونو او نورو زیانونو خساره ترلاسه کړی.
د ټولنیزو ارزونو (ممیزی) پایلو افشا کول هغه کارفرمایان چې په خپله خوښه د ماشومانو کار په اړه ارزونې (ممیزی) ترسره کوی، باید د دغو ارزونو پایلې په خپل ویبسایت خپرې کړی. دا ارزونې د کارفرمایانو د کارکوونکو شرایط د ماشومانو د کار قوانینو سره پرتله کوی، او دا معلومات باید عامو خلکو ته د لاسرسی وړ وی.
د کارکوونکو د حقوقو علنی کول کارفرمایان مکلف دی چې د خپلو کارکوونکو د حقوقو او مسؤلیتونو لیست د افشا کولو قوانینو سره سم، په واضح ډول د کار ځای کې نصب کړی. دا لیست باید داسې وی چې ټول کارکوونکی وکولی شی د خپلو حقوقو او مسؤلیتونو په اړه معلومات ترلاسه کړی.
د معلولیت لرونکو کارکوونکو ملاتړ د SB 639 قانون چې په ۲۰۲۱ کال کې تصویب شوی و، له ۲۰۲۵ کال د جنورۍ له ۱ نېټې څخه په بشپړ ډول نافذ شو، او معلولیت لرونکو کارکوونکو ته دا حق ورکوی چې د قانون له مخې د حداقل مزد ترلاسه کړی. دا قانون د هغه اجازو تدریجی لغوه کول تضمینوی چې له مخې یې معلولیت لرونکی کارکوونکی د حداقل مزد څخه کم معاش ترلاسه کاوه.