شان وان‌دایور، رئیس افغان‌ایوک، در گفت‌وگو با نوروز مدیا: ممنوعیت سفر، هزاران افغانستانی را در بلاتکلیفی نگه داشته است

شان وان‌دایور، رئیس سازمان افغان‌ایوک، در گفت‌وگویی با نوروز میدیا درباره تازه‌ترین سیاست‌های مهاجرتی ایالات متحده، وضعیت برنامه ویزای ویژه مهاجرتی (SIV)، ممنوعیت سفر مهاجران افغانستان، طرح‌های جدید در کنگره آمریکا و وضعیت مهاجران اهل افغانستان منتظر در کشورهای منطقه توضیح داده است.
نوروز میدیا:
شان، از شما سپاسگزاریم و به نوروز میدیا خوش آمدید. می‌خواهم درباره تازه‌ترین سیاست‌هایی بپرسم که بر مهاجران افغانستانیِ مقیم ایالات متحده تأثیر می‌گذارد؛ از جمله سیاست‌های دولت، قوانین جدید و موضوعات مرتبط دیگر.
شان وان‌دایور:
حتماً. ابتدا باید بگویم که ممنوعیت سفر همچنان پابرجاست. یعنی مهاجران افغانستان در حال حاضر عملاً نمی‌توانند وارد ایالات متحده شوند.
تنها تغییر تازه‌ای که در زمینه دسترسی به کشور رخ داده، مربوط به حکم یک قاضی درباره پرونده‌های پیوستن اعضای خانواده به پناهندگان، یا همان فورم‌های I-730 است. اما این حکم بسیار محدود است و فقط شامل افرادی می‌شود که در آمریکا پناهندگی گرفته‌اند و سپس برای آوردن اعضای خانواده‌شان درخواست داده‌اند.
وزارت خارجه آمریکا ممنوعیت سفر را بر این گروه نیز تطبیق می‌کرد، در حالی که در متن ممنوعیت سفر چنین چیزی نیامده بود. قاضی گفت که دولت نمی‌تواند این کار را انجام دهد.
بنابراین، دست‌کم در حال حاضر و برای یک مدت کوتاه، اعضای خانواده کسانی که در آمریکا پناهندگی گرفته‌اند و فورم I-730 آنان تأیید شده است، باید بتوانند به آمریکا بیایند. البته این وضعیت ممکن است تغییر کند، اگر دولت فرمان اجرایی تازه‌ای صادر کند.
بهترین کار این است که افراد با دفتر نماینده خود در کنگره تماس بگیرند و از آنان بخواهند این موضوع را پیگیری کنند. همچنین باید با وکیل مهاجرت خود مشورت کنند.
نوروز میدیا:
دیگر تغییرات سیاستی که بر افغان‌ها تأثیر دارد، چیست؟
شان وان‌دایور:
یکی از تغییرات مهم این است که اکنون قاعده‌ای اجرایی شده که بر اساس آن، دولت مجبور نیست به هر کسی که درخواست پناهندگی داده است، مصاحبه پناهندگی بدهد.
دولت می‌تواند فرد را مستقیماً به روند اخراج در دادگاه مهاجرت بفرستد. این موضوع نگران‌کننده است، چون به این معناست که فرد پیش از رفتن به دادگاه، فرصت ندارد پرونده خود را نزد یک افسر پناهندگی توضیح دهد.
پاسخ من برای همه، همیشه این است: وکیل مهاجرت داشته باشید. می‌توانید به وب‌سایت ما بروید و بخش منابع را ببینید. همچنین می‌توانید در گوگل عبارت «EOIR pro bono» را همراه با نام منطقه خود جست‌وجو کنید تا وکلای رایگان یا کم‌هزینه مهاجرتی را پیدا کنید. حتماً با یک وکیل مهاجرت کار کنید.
برای اطلاعات بیشتر درباره تغییرات سیاستی، به این پیوند afghanevac.org/policy و afghanevac.org/explainers مراجعه کنید. ما در آنجا اطلاعات زیادی گذاشته‌ایم که این مسائل را توضیح می‌دهد. این اطلاعات به‌زودی به دری و پشتو نیز ترجمه خواهد شد.
نوروز میدیا:
درباره قانون‌گذاری و طرح‌های قانونی جدید چه می‌دانید؟ مثلاً لایحه‌های تازه‌ای که ممکن است بر مهاجران افغانستانی تأثیر بگذارد؟
شان وان‌دایور:
در این هفته دو طرح قانونی جدید معرفی شده است.
نخست، طرح «Afghanistan Temporary Protected Status Act» است. این طرح از مهاجران افغانی که در آمریکا حضور دارند اما وضعیت اقامتی پایدار ندارند، محافظت می‌کند. آنان باید برای وضعیت حفاظت موقت یا TPS درخواست بدهند.
بر اساس این طرح، دولت ۹۰ روز فرصت خواهد داشت تا روند بررسی و ارزیابی را انجام دهد. اگر تصویب شود، افراد تا جولای ۲۰۲۹ تحت حفاظت قرار خواهند گرفت.
اما این هنوز قانون نشده است. باید از مجلس نمایندگان و سنا بگذرد و سپس رئیس‌جمهور آن را امضا کند. این همان مبارزه‌ای است که اکنون درگیر آن هستیم.
مهاجران افغانستانی، به‌ویژه کسانی که شهروند آمریکا هستند یا در آمریکا حضور دارند، می‌توانند به action.afghanevac.org بروند و در اقدام‌های حمایتی شرکت کنند.
این وب‌سایت به آنان کمک می‌کند نامه‌ای به نام خودشان و با صدای خودشان برای نماینده‌شان در کنگره بفرستند.
ما به تعداد زیاد نیاز داریم. اگراز مهاجران افغانستان هستید و به وضعیت خودتان یا دیگر افغان‌ها اهمیت می‌دهید، به action.afghanevac.org بروید و اقدام کنید. این کار درباره اجازه کار، طرح TPS برای افغان‌ها و طرح قانونی دیگر انجام می‌شود.
طرح دوم، «ARCH Act» است. این بیشتر یک طرح مربوط به نگهداری سوابق و اسناد است، اما بسیار مهم است؛ به‌ویژه برای زنان خبرنگار، دادستان‌ها، قاضی‌ها و زنانی که در ارتش افغانستان خدمت کرده‌اند.
ما می‌خواهیم سوابقی را جمع‌آوری و حفظ کنیم که نشان دهد این افراد خدمت کرده‌اند، چون می‌دانیم نگهداری چنین اسنادی در افغانستان برای آنان خطرناک است.
اگر به afghanevac.org/policy بروید، می‌توانید درباره این دو طرح اطلاعات بیشتری ببینید.
همچنین طرح «Enduring Welcome Act» نیز مطرح است و ما هنوز برای تصویب آن تلاش می‌کنیم. این طرح می‌تواند عملیات انتقال و جابه‌جایی مهاجران افغانستان را دوباره آغاز کند، اما ممنوعیت سفر را لغو نمی‌کند. ممنوعیت سفر همچنان مانع اصلی است.
نوروز میدیا:
درباره روند SIV شایعاتی وجود دارد که گویا دوباره آغاز شده است. آیا این درست است؟
شان‌وان‌دایور:
ما می‌دانیم که درباره از سرگیری روند SIV شایعاتی وجود دارد. درست است که کارهای اداری و کاغذی هنوز می‌تواند ادامه پیدا کند، اما ویزا صادر نمی‌شود.
بنابراین، عاقلانه نیست که افراد برای مصاحبه ویزا به کشور سوم بروند و در نهایت رد شوند. چند دلیل دارد. نخست، رفتن به کشور سوم هزینه دارد. در آن کشورها هم برای شما امکانات خاصی وجود ندارد. هزینه‌ها بسیار بالا می‌رود و ممکن است مجبور شوید پول زیادی مصرف کنید.
احتمالاً تا حدود دو سال آینده نمی‌توانید به آمریکا بیایید. بنابراین توصیه ما این است که اگر سفارت یا هر نهادی به شما ایمیل فرستاد، پاسخ بدهید: «تشکر، در حال حاضر نمی‌توانم در این وقت حاضر شوم. زمانی که بتوانم، برای تعیین وقت دوباره تماس می‌گیرم.»
بعد از آن، هر شش ماه باید دوباره تماس بگیرید. در خبرنامه این هفته ما، در updates.afghanevac.org، یک نمونه نامه قرار داده می‌شود که می‌توانید از آن استفاده کنید. این کار باید هر شش ماه یک‌بار انجام شود تا زمانی که ممنوعیت سفر لغو شود.
وقتی ممنوعیت سفر لغو شد، آن زمان انجام مصاحبه منطقی خواهد بود و افراد می‌توانند وارد آمریکا شوند.
موضوع مهم دیگر این است که ما به ویزاهای بیشتری نیاز داریم. در حال حاضر فقط حدود ۵۹۰۰ ویزا موجود است، در حالی که بیش از ۴۰ هزار نفر تأییدیه Chief of Mission دارند. این ارقام با هم همخوانی ندارد؛ یعنی فقط حدود ده درصد نیاز فعلی را پوشش می‌دهد.
نوروز میدیا:
ما پیام‌های زیادی از متقاضیان SIV دریافت می‌کنیم که در پاکستان، بغداد، ترکیه و کشورهای همسایه دیگر هستند. برخی از آنان دو، سه یا چهار سال است که در آن کشورها منتظر ویزا مانده‌اند. آنان می‌پرسند چه کنند؛ بمانند یا به افغانستان برگردند؟ توصیه عملی شما برای آنان چیست؟
شان‌وان‌دایور:
نکته اول این است: اگر می‌توانید از تعامل با طالبان خودداری کنید، این کار را بکنید. اگر به طالبان پول بدهید، این موضوع می‌تواند در آینده به پرونده مهاجرتی شما آسیب بزند.
دوم، ما نمی‌توانیم به شما بگوییم دقیقاً به کجا بروید. هر پرونده متفاوت است و وضعیت هر خانواده فرق دارد. شما باید بر اساس شرایط خانواده خود تصمیم بگیرید.
چیزی که می‌توانیم بگوییم این است که احتمالاً در یکی دو سال آینده کمک زیادی در راه نیست. ما از این طرف همچنان تلاش می‌کنیم تا مسیر انتقال دوباره باز شود، اما تا زمانی که این مسیر باز نشود، من نمی‌توانم بگویم که شما باید در بغداد بمانید یا در پاکستان.
می‌دانم که پاکستان می‌خواهد مهاجران افغانستان را اخراج کند. می‌دانم که ایران هم همین کار را می‌کند. می‌دانم که جنگ و ناامنی در جاهای مختلف وجود دارد.
پس اگر می‌توانید کار کنید، پولی پس‌انداز کنید، انگلیسی یاد بگیرید و کارهایی انجام دهید که بعداً هنگام رسیدن به آمریکا زندگی شما را آسان‌تر کند، باید روی همین مسائل تمرکز کنید.
من نمی‌توانم بگویم کجا بروید؛ اما جایی را انتخاب کنید که بتوانید در آن کار کنید، با امنیت زندگی کنید و فرزندان‌تان بتوانند رشد کنند و به مکتب بروند.
نوروز میدیا:
برخی پرسش‌ها از سوی کسانی است که فقط یک هفته پیش از ممنوعیت سفر، ویزای آمریکا گرفته بودند؛ اما بعداً از سفارت آمریکا در همان کشور اطلاعیه دریافت کردند که ویزای آنان لغو شده است. آنان چه باید بکنند؟
شان‌وان‌دایور:
من واقعاً کنجکاوم درباره چنین مواردی بیشتر بدانم. اگر شما پیش از اول جنوری ۲۰۲۶ ویزا گرفته باشید، ما هنوز هم شاهد ورود برخی افراد با همان ویزاها هستیم.
اگر ویزای معتبر در پاسپورت شماست و مهر «لغو شده» روی آن نخورده، احتمالاً باید بتوانید سفر کنید.
اما اگر ویزای شما لغو شده، حتماً دلیلی پشت آن وجود دارد. این فقط به تاریخ مربوط نیست. من علاقه‌مندم چنین مواردی را بیشتر بررسی کنم.
اگر ویزای معتبر در پاسپورت خود دارید، به آمریکا بیایید.
البته ممکن است برخی افراد شش ماه صبر کرده باشند و ویزای‌شان منقضی شده باشد. در آن صورت، کاری نمی‌توانند بکنند. سفارت احتمالاً ویزای تازه برای آنان صادر نخواهد کرد.
مهم‌ترین چیزی که می‌خواهم مستقیم به دوربین بگویم این است: هیچ راه مخفی، درِ پشتی، استثنا یا مسیر ویژه‌ای وجود ندارد که اگر فرد درست را بشناسید، بتوانید از آن طریق به آمریکا بیایید.
اگر منتظر چنین چیزی هستید، این کار را نکنید. متوقف شوید. کار پیدا کنید. زندگی خود را تا زمانی که این روند دوباره آغاز شود، تنظیم کنید.
نوروز میدیا:
در پایان، توصیه و پیشنهاد شما برای مهاجران افغانستانی که اکنون در ایالات متحده هستند، یا کسانی که بیرون از آمریکا هستند و امیدوارند روزی به آمریکا بیایند، چیست؟ چه اطلاعات عملی می‌تواند به آنان کمک کند تا وضعیت را درست‌تر بفهمند و تصمیم آگاهانه بگیرند؟
شان‌وان‌دایور:
مهم‌ترین توصیه این است: مرتکب جرم نشوید. آرام باشید، قانون را رعایت کنید و مراقب رفتار خود باشید.
مراقب باشید در شبکه‌های اجتماعی چه می‌گویید و چه می‌نویسید، چون دولت فدرال آمریکا ممکن است شبکه‌های اجتماعی شما را بررسی کند.
بسیار مهم است که تلاش کنید زندگی خود را ادامه دهید و اجازه ندهید این موضوع تمام تمرکز زندگی شما را بگیرد.
وضعیت اکنون بسیار سخت است. ای کاش پاسخ‌های بهتری وجود می‌داشت، اما واقعیت این است که اتفاقی که افتاده، برای بسیاری از افغانستانی‌ها نوعی خیانت بزرگ به شمار می‌رود.
اما مردم باید بدانند که این وضعیت نتیجه تصمیم چند نفر در رأس دولت فدرال فعلی است. مردم آمریکا، در مجموع، عمیقاً به مردم افغانستان اهمیت می‌دهند. من این را می‌دانم، چون نظرسنجی‌هایی داریم که این موضوع را نشان می‌دهد.
فکر می‌کنم در یک یا دو سال آینده، شاید هم کمی دیرتر، برخی مسیرها دوباره باز شود. ما به مبارزه و تلاش خود ادامه می‌دهیم؛ در این مورد مطمئن باشید.
چیزی که ما نیاز داریم، روایت‌ها و داستان‌های مردم‌افغانستان. ما نیاز داریم آنان داستان‌های خود را با شما شریک کنند. مردم می‌توانند روایت‌های خود را در نشانی afghanevac.org/your-story با ما شریک بسازند.
این روایت‌ها به ما کمک می‌کند تا دادخواهی خود را بهتر پیش ببریم. اگر خودشان بخواهند، ما ویدیوهای آنان را در شبکه‌های اجتماعی نشر می‌کنیم.
ما برای این وجود داریم که صدای مهاجران افغانستان را بلند کنیم و مطمئن شویم هر کسی که حق داشته برای رسیدن به رویای آمریکایی تلاش کند، آن فرصت را به دست بیاورد.
نوروز میدیا:
شان، از شما بسیار سپاسگزارم.
شان‌وان‌دایور:
من هم سپاس‌گزارم