ترامپ با فرمانهای تازه، نبرد بر سر حق شهروندی از طریق تولد را دوباره آغاز کرد
این فرمان بار دیگر بحث درباره متمم چهاردهم و حدود اختیارات رئیسجمهور را در آمریکا داغ کرده است
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در اقدامی تازه برای محدود کردن حق شهروندی از طریق تولد، دو فرمان اجرایی امضا کرده است؛ اقدامی که پس از رد تلاش قبلی او از سوی دیوان عالی آمریکا انجام میشود و احتمالاً با چالشهای حقوقی جدید روبهرو خواهد شد.
بر اساس این فرمانها، دولت آمریکا تلاش میکند دامنه شهروندی خودکار برای برخی کودکانی را که در خاک ایالات متحده متولد میشوند، محدود کند؛ از جمله کودکانی که والدینشان مهاجران غیرقانونی، افراد دارای اقامت موقت یا کسانی هستند که به گفته دولت، برای «گردشگری زایمان» وارد آمریکا شدهاند.
کاخ سفید میگوید هدف این اقدام جلوگیری از سوءاستفاده از قانون شهروندی است، اما منتقدان معتقدند این سیاست تلاشی برای دور زدن تفسیر چندین دههای قانون اساسی آمریکا درباره شهروندی از طریق تولد است.
اختلاف بر سر متمم چهاردهم قانون اساسی
مبنای اصلی این مناقشه، متمم چهاردهم قانون اساسی آمریکاست؛ بندی که میگوید هر فردی که در خاک آمریکا متولد شود و تحت صلاحیت قضایی این کشور باشد، شهروند ایالات متحده محسوب میشود.
این اصل از زمان تصویب متمم چهاردهم در قرن نوزدهم، بهطور گسترده به عنوان تضمین شهروندی برای کودکان متولد شده در آمریکا تفسیر شده است؛ با استثناهایی محدود مانند فرزندان دیپلماتهای خارجی.
ترامپ اما استدلال میکند که این قانون در گذشته با هدف حمایت از فرزندان بردههای آزادشده پس از جنگ داخلی تصویب شده و شرایط امروز با آن زمان متفاوت است.
واکنش دیوان عالی و منتقدان
اقدام جدید دولت ترامپ پس از آن صورت گرفت که دیوان عالی آمریکا در ۳۰ جون، فرمان قبلی او درباره محدود کردن شهروندی از طریق تولد را رد کرد.
منتقدان میگویند رئیسجمهور نمیتواند با یک فرمان اجرایی، مفاد قانون اساسی را تغییر دهد.
دبورا فلیچاکر، از سازمان حقوق مدنی UnidosUS، گفت که شهروندی از طریق تولد «تابع تصمیم یک رئیسجمهور نیست، بلکه یک تضمین قانون اساسی است که بیش از ۱۵۰ سال پابرجا مانده است».
اتحادیه آزادیهای مدنی آمریکا نیز اعلام کرده که این فرمانها احتمالاً در دادگاهها با شکست مواجه خواهند شد.
تمرکز بر «گردشگری زایمان»
یکی از محورهای اصلی این سیاست، مقابله با پدیدهای است که دولت آمریکا آن را «گردشگری زایمان» مینامد؛ یعنی سفر زنان باردار خارجی به آمریکا با هدف تولد فرزند و دریافت شهروندی برای او.
بر اساس یک گزارش مرکز مطالعات مهاجرت، بین ۲۰ هزار تا ۲۵ هزار زن در فاصله سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۷ برای چنین هدفی وارد آمریکا شدهاند. با این حال، آمار رسمی و دقیق درباره تعداد این موارد وجود ندارد.
ترامپ هنگام امضای فرمانها گفت که نباید اجازه داده شود افراد از سیستم شهروندی آمریکا سوءاستفاده کنند.
چه کسانی ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند؟
فرمانهای جدید علاوه بر موضوع گردشگری زایمان، محدودیتهایی را برای برخی گروههای دیگر نیز مطرح میکند؛ از جمله:
– فرزندان کارمندان دولتهای خارجی در آمریکا؛
– فرزندان افرادی که در شرایط خاص به عنوان «دشمن خارجی» طبقهبندی میشوند؛
– احتمالاً برخی افراد متولد سرزمینهای تحت حاکمیت آمریکا، در صورت تصویب قوانین جدید از سوی کنگره.
نبرد حقوقی تازه در راه است
کارشناسان حقوقی پیشبینی میکنند این فرمانها به سرعت با شکایتهای قضایی روبهرو شوند.
دولت ترامپ استدلال میکند که این اقدام جدید با حکم دیوان عالی در تضاد نیست، زیرا تنها به دنبال بازتعریف استثناهای موجود در قانون شهروندی است.
اما مخالفان میگویند این اقدام در عمل همان هدف فرمان قبلی را دنبال میکند؛ یعنی جلوگیری از اعطای شهروندی خودکار به برخی کودکان متولد آمریکا.
اکنون سرنوشت این سیاست بار دیگر به دادگاههای آمریکا و احتمالاً دیوان عالی باز خواهد گشت؛ جایی که بحث قدیمی درباره حدود اختیارات رئیسجمهور و معنای متمم چهاردهم دوباره مطرح خواهد شد.
